CBR-theorie-examen en ADAS: dit verandert per 1 oktober 2026

Wat verandert er per 1 oktober 2026?

Het CBR maakte op 17 augustus 2026 bekend dat de vragen over rijhulpsystemen (ADAS, Advanced Driver Assistance Systems) anders worden. Tot nu toe gingen die vragen, bijvoorbeeld over cruise control of ABS, vooral over dashboardsymbolen en over hoe een systeem helpt om zuinig te rijden. Vanaf 1 oktober 2026 ligt de nadruk op gewenst rijgedrag bij het beheersen van die systemen.

Kort gezegd: eerst vroeg het CBR wat een lampje betekent. Nu vraagt het CBR wat jij doet terwijl het systeem aan staat. Het aantal examenvragen verandert niet, en het CBR zegt niet dat het examen moeilijker wordt.

Waar komen de nieuwe vragen vandaan?

De vragen zijn gebaseerd op Rijprocedure B. Dat is het CBR-document dat beschrijft hoe een goede automobilist rijdt, en waarop ook je praktijkexamen wordt beoordeeld. Het CBR noemt precies drie stukken als examenstof:

1. De uitgangspunten in de inleiding (zeven stuks, hieronder in gewone taal).
2. De richtlijnen onder het laatste kopje Rijhulpsystemen van hoofdstuk 1 (rijklaar maken en bediening).
3. De richtlijnen onder het laatste kopje Rijhulpsystemen van hoofdstuk 2 (deelnemen aan het verkeer).

Rijprocedure B staat gratis op cbr.nl. De drie stukken samen zijn maar een paar pagina’s, dus lees ze één keer helemaal.

De zeven uitgangspunten in gewone taal

1. Jij bent altijd zelf verantwoordelijk voor het rijden. Niet de auto en niet het systeem.
2. Goed rijden is veilig, comfortabel, sociaal en aangepast rijden. Dat mag met en zonder rijhulpsystemen.
3. Je weet waarvoor een systeem dient, hoe het werkt en hoe je het zo goed mogelijk gebruikt.
4. Je weet dat namen per merk verschillen, dat de bediening bij dezelfde functie kan verschillen, en dat weg, weer en verkeer invloed hebben op hoe goed een systeem werkt.
5. Je weet wat een systeem kan, en dat het grenzen heeft.
6. Je kiest bewust of je je laat helpen. Noodsystemen, zoals een noodremsysteem, grijpen wel in zonder dat je daarvoor kiest.
7. Je kent het risico dat je door een systeem slechter gaat rijden. Het voorbeeld van het CBR: korter achter je voorganger rijden omdat de auto in een noodgeval toch wel remt.

Wat je doet voor en tijdens de rit

Voor je wegrijdt (hoofdstuk 1)

• Je controleert welke rijhulpsystemen direct invloed hebben op het rijden, en hoe ze werken. Zeker in een huur- of leenauto.
• Je controleert of sensoren en camera’s schoon genoeg zijn. Onderweg let je op of ze goed blijven werken, en je reageert op afwijkingen.
• Je stelt de systemen zo in dat ze goed rijgedrag helpen, bijvoorbeeld een ruime volgafstand en een snelheid binnen de limiet.
• Je blijft actief rijden, zodat je de rijtaak meteen kunt overnemen. Je laat je niet afleiden.

Onderweg (hoofdstuk 2)

• Je houdt de auto en het verkeer steeds in de gaten, ook als systemen aan staan.
• Je kijkt zelf en kiest bewust of je je laat ondersteunen.
• Een melding of waarschuwing is een reden om zelf te kijken en volgens de gewone regels te handelen.
• Je zet een systeem aan of uit als de situatie of het systeem daarom vraagt. Met situatie bedoelt het CBR weg, weer, verkeer en jijzelf als bestuurder.

Welke rijhulpsystemen moet je kennen?

Rijprocedure B noemt bewust geen lijst met systemen, omdat merken andere namen gebruiken. Voor de systemen zelf verwijst het CBR naar het ADAS Woordenboek van de ADAS Alliantie. De vragen toetsen steeds dezelfde principes, toegepast op een systeem. Deze kom je het vaakst tegen:

Zo kan een vraag eruitzien

Dit zijn onze eigen voorbeelden, gebaseerd op Rijprocedure B. Het zijn geen echte CBR-vragen, maar ze laten zien hoe je moet denken.

• Je rijdt met adaptieve cruise control op de snelweg en het gaat hard regenen. Wat doe je? Je past zelf je snelheid en afstand aan en zet het systeem zo nodig uit, want weer beïnvloedt hoe goed het werkt.
• Je auto heeft een noodremsysteem. Mag je daarom korter achter je voorganger rijden? Nee. Dat is precies het slechtere rijgedrag waar het CBR voor waarschuwt.
• Je stapt in een huurauto van een ander merk. Wat doe je voor je wegrijdt? Je zoekt uit welke systemen invloed hebben op het rijden en hoe je ze bedient.
• De dodehoekwaarschuwing geeft geen signaal en je wilt naar links. Wat doe je? Je kijkt zelf in je spiegels en over je schouder. Verkeer op de andere rijstrook gaat voor.
• Je scherm toont 100 km/u, maar langs de weg staat een bord met 80. Hoe hard mag je? 80. Het bord langs de weg geldt.

Wat blijft hetzelfde?

• Het examen: 50 vragen in 30 minuten, 44 goed om te slagen. Dat geldt sinds 7 april 2025.
• De vraagvormen, zoals meerkeuze, ja/nee en een getal invullen.
• De rest van de stof: verkeersregels, borden, voorrang en gevaarherkenning met korte filmpjes.
• Je bereidt je voor op dezelfde manier. Het CBR raadt wel aan te controleren of je lesmateriaal is bijgewerkt.

Nieuw op examendag: een ander examensysteem

Los van ADAS vervangt het CBR het computersysteem voor theorie-examens (CAS). In augustus begon het in Schelluinen, en tot half oktober 2026 volgen de andere theorielocaties. Dit merk je ervan:

• Een vernieuwde schermindeling.
• Je meldt je aan met een afnamecode en kiest zelf een plek in de examenzaal.
• De twee oefenvragen vallen nu binnen de examentijd. Maak ze dus vlot.
• De inhoud van het examen blijft hetzelfde.

Hoe bereid je je voor?

1. Lees de drie stukken van Rijprocedure B die het CBR noemt. Ze zijn kort.
2. Onthoud de hoofdregel: jij bent verantwoordelijk, het systeem helpt alleen.
3. Stel jezelf per systeem drie vragen: wat doet het, wanneer werkt het minder goed, en wat doe ik dan?
4. Oefen met vragen die na 1 oktober 2026 zijn bijgewerkt, en oefen onder tijdsdruk: 50 vragen in 30 minuten.